محمد نجفي

يگانه شايگان را فقط يک بار در دفتر يکي از اساتيد مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران ديدم و به سادگي از کنارش گذشتم. اما انتشار ويژه‌نامه‌اي درباره‌ي وي، پس از حدود 40 روز از درگذشتش بهانه‌اي شد تا بيشتر با وي آشنا شوم. ويژه‌نامه‌يي که انتشارش عاقبت عجيبي داشت. در همان روز كه قرار بود در روزنامه شرق منتشر شود روزنامه توقيف شد. بعدها بنا به درخواست دوستي در اختيار ويژه‌نامه‌هاي پنج‌شنبه‌ي روزنامه‌ي اعتماد قرار گرفت كه با لطف گردانندگان آن ويژه‌نامه و احتمالاً به دليل پاره‌اي مشكلات و كمبود جا و قس علي هذا نصفه نيمه منتشر شد. بخشي از اين مطالب هم  به طور ناقص در روزنامه تهران امروز منتشر شد؛ و حالا روز تولد يگانه شايگان بهانه‌اي شد تا همه‌ي آن مطالب پيشين با چند ايي ياددشات جديد در سايت اينك فلسفه منتشر شود. ويژه‌نامه‌اي كه بي‌مدد محمدجواد اسماعيلي و منيره پنج‌تني ممكن نمي‌شد. ويژه‌نامه‌اي كه گردآوري مطالبش شايد به دليل حضور اندکش در ايران چندان ساده نبود اما عاقبت به سرانجام رسيد.

اما آن‌چه در اين مدت درباره او بيشتر جذابيت داشت ويژگي هاي وي بود. نخستين ويژگي جذاب يگانه شايگان سرخوشي و خوش‌باشي بي‌پايان و جديت توأمانش بود که يکايک کساني که با وي آشنايي هر چند اندکي هم داشتند به آن اشاره مي‌کردند. آن‌گونه که همسرش - يوپ لامير - او را آدمي واجد چندين بعد توصيف مي‌کند که در کنار ويژگي فوق، هم به موسيقي و هنر دل‌بسته بود و هم در فلسفه صاحب‌نظر. فضاي خانه‌اش هم البته گوياي تمامي اين ويژگي‌هاست. خانه‌اي که آن قدر زيبا و چشم‌گير است که هر کسي را جذب خود مي‌کند و بيشتر به يک موزه مي‌ماند تا خانه‌اي عادي در شهري مثل تهران. نقاشي‌ها، صندلي‌ها و ميزهايي با عمر صد و پنجاه يا دويست ساله، آينه‌هايي بزرگ که روي ديوار نصب شده‌اند و يگانه شيفته آن‌ها بود، کتاب‌هايي که برخي قدمتي سيصد ساله دارند و نقاشي‌هايي که روي ديوار و سقف نصب شده‌اند و در نهايت اتاق کاري مملو از کتاب‌هايي با موضوعات مختلف فلسفي اعم از فلسفه‌ي يونان، فلسفه‌ي اسلامي و قرون وسطي که گويا قرار است به مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه اهدا شوند.

آن‌گونه که لامير مي‌گويد «يگانه تمامي وسايل اين خانه را با کانتينري 65 مترمربعي از فرانسه به ايران آورده است که در ميان آن‌ها بيشتر از همه صندلي وجود دارد.» صندلي‌هايي که شايد نمونه‌ي آن‌ها را بتوان در کوچه شهرستاني يا تنها در برخي عتيقه فروشي‌ها يافت.

«يگانه هيچ وقت آرام نداشت و کمتر روي صندلي مي‌نشست. من هميشه به او مي‌گفتم بد نيست گاهي هم روي اين صندلي‌ها بنشيني. اما او فقط صندلي مي‌خريد.» لامير نکته ديگري را هم مي‌گويد؛ «زمان در درون ماست و يگانه هم زمان برايش يک چيز دروني بود. شايد براي همين هم هميشه شاد و پرانرژي بود.»

توضيح عكس: داريوش و يگانه شايگان

لینک مستقیم به مطلب